Kapucijners uit Groningen

Kapucijners zijn typisch Nederlandse peulvruchten en worden al eeuwenlang gegeten. De voedzame bonen danken hun naam aan de grauwbruine kleur van de monnikspij van de Kapucijn-orde. De kapucijner is een boon die alleen in Nederland wordt geteeld en tot de jaren tachtig van de vorige eeuw gebeurde dat nog (net als vele andere bonen) op vrij grote schaal in Groningen, Friesland en Zeeuws Vlaanderen. Voor de boer zijn bonen een prachtig gewas, want ze brengen tijdens de groei essentiële stikstof in de bodem. De stikstof die na de oogst achterblijft in de bodem, komt ten goede aan het volgende (andere) gewas en zo zorgen bonen voor een gezonde bodem.

Kapucijners: een Nederlands gewas dat niet van natte voeten houdt…

Het telen van bonen en vooral het drogen ervan is echter nogal risicovol ons mooie kikkerland, omdat het in het najaar vaak regent en dan kunnen de bonen niet drogen. Vroeger werden de bonen na de oogst met de hand opgestapeld op ruiters (houten rekken waarbij de bonen vrij van de grond blijven) en op het land te drogen gezet. Na het rampjaar 1987, toen het in het najaar eindeloos regende en honderden hectares bonen omgeploegd moesten worden, was het voor de meeste boeren gedaan met de (gedroogde) bonenteelt.

Wij zijn daarom heel blij dat we in 2014 toch weer een boer vonden die biologische kapucijners teelt! Sinds dat jaar levert Piet van Zanten (hierboven op de foto) van het biologisch-dynamische akkerbouwbedrijf Het Geweide Hof ons prachtige kapucijners.

Piet vertelde ons dat zijn ervaring met kapucijners is dat hij van elke vijf jaar er twee jaren bij heeft met een goede oogst, één jaar “dat er mee door kan” en twee jaar met een ronduit slechte oogst (als gevolg van de natheid) en dat hij dan moet onderploegen. Toch teelt hij graag het gewas en vindt hij het leuk om met oude gewassen te werken.

kapucijners van Piet van Zanten

“Ik voel het als mijn opdracht om ieder jaar weer samen met de natuur een goed gewas voort te brengen”

We werken heel graag samen met Piet en Vera van Het Geweide Hof in het Groningse Garmerwolde. Zij zijn namelijk steeds bewust op zoek naar het terugbrengen van oude en typisch Groningse gewassen en dat volledig in respect voor en met de natuur. Piet:“Ik voel het als mijn opdracht om ieder jaar weer samen met de natuur een goed gewas voort te brengen. Op mijn leeftijd ervaar ik dat ik heel nietig en geheel afhankelijk ben van wat de natuur me geeft of ontneemt, waarmee ik de mensheid kan dienen met goed voedsel.”

Veelzijdige en gezonde gerechten

Van kapucijners kun je heel veel verschillende soorten gerechten maken. Probeer bijvoorbeeld eens een humus waarbij je geen kikkererwten gebruikt maar kapucijners! Of maak een kleurrijke kapucijnerschotel, een recept van Rineke Dijkinga.

kleurrijke kapucijnerschotel

Kapucijners moeten 8-12 uur voorgeweekt worden en hebben een kooktijd van 60-75 minuten, afhankelijk van hoe oud de kapucijners zijn.

Chai, che, thee

Natuurlijk ben ik ook naar BioVak in Zwolle geweest, niet met collega’s, maar gewoon met 4 van onze dochters. Omdat het leuk is om met een missie rond te lopen, besloten de oudste en de jongste om een groot thee onderzoek te doen. Na bijna 2 weken proeven van alles wat ze meegekregen hadden, kun je hier hun verslag lezen.

Chai, che, thee. Volgens een wijze theeman op de bio beurs, is dat de oorsprong van het woord thee. Wij hebben een theeonderzoek gehouden, waarbij we alle theeën van de beurs hebben vergeleken. We keken daarbij naar verpakking, geur, smaak en kleur. Onze algemene indruk tijdens de beurs: wat zijn er veel soorten thee!

Na uitgebreid onderzoek zijn dit onze toppers:
Algemene winnaar met de meeste punten in alle categorieën
:

yogi tea natural temptation thee van oordtGedeelde plek (3 x een 8) voor Happy Birthday van NaturalTemptation, Classic van YogiTea en Refresh Yourself van TheeVanOordt.

floral love thee van oordtWinnaar verpakking: Floral Love van Thee Van Oordt.

Winnaar smaak: Gedeelde plek (3 x een 8) voor Happy Birthday van Natural Temptation, Cranberry Hibiscus van Yogi Tea en Tante Trudels Apfelstrudel-Thee van Sonnentor.

Winnaar kleur thee: Floral Love van Thee Van Oordt

Winnaar geur: Gedeelde plek (2 x een 9) voor Tante Trudels Apfelstrudel-Thee van Sonnentor en Granaatappel Framboos van Piramide.

Daarnaast hadden we nog wat algemene bevindingen. De verpakking van Sonnentor, Piramide, Shotimaa en Yogi Tea vonden we een beetje saai. Over het algemeen vonden we de verpakkingen van Thee Van Oordt, Natural Temptation en Clipper super mooi. Wat Yogi Tea mist in ontwerp van verpakkingen, compenseert het merk in smaak. Naast een paar doorsnee tantetrudlstheeën zijn de meeste smaken van het merk erg opvallend. Dit vonden wij positief. Bovendien zijn de leuke spreuken en wijsheden op de zakjes van dit merk en van het merk Shotimaa erg leuk om te lezen. Clipper, Sonnentor en Yogi Tea hadden volgens ons geen gebleekte zakjes, wat ook weer een mooi voordeel is. Als laatste bevinding, Tante Trudels Apfelstrudel-Thee van Sonnentor vonden we echt de mooiste naam!

Efraim maakt seitan

Vanmorgen vroeg was onze keuken al in rep en roer. Efraim ging seitan maken. Deze lekkere vleesvervanger bestaat uit het tarwe eitwit (de gluten) dat overblijft nadat het meel steeds weer uitgespoeld wordt. Hij vroeg me zijn recept met jullie te delen, dus bij deze!seitan_1

  • maak een bouillon van wat er is, bijv. wortel, ui, prei, selderij, samen met kombu en tamari of shoyu
  • neem gebuild tarwemeel (tarwefijnmeel 70% van De Nieuwe Band). Dit meel is door de buil (gezeefd), waaseitan_2rdoor het niet meer 100% volkoren is.
  • kneed een deeg van het meel en water tot een dikke bolseitan_3
  • was de deegbol 3 keer uit in een in een grote kom
  • gooi het spoelwater niet weg, maar doe het in de badkuipseitan_4
  • wat je in je handen overhoudt is een soort spons van gluten
  • maak nog 3 of 4 van deze deegbollen en kook ze heel zachtjes, minimaal een uur in de bouillon
  • kook wat glazen potten uit, vul ze met de gloeiend hete seitan (in plakjes gesneden) met bouillon, en zet ze ondersteboven neer. Je kunt de seitan goed bewaren, maar snel lekker opeten is natuurlijk ook goed!seitan_6

Dank je wel Efraim!

 

 

Nieuwe recepten van Terrasana Positive Eating

Ik vind het altijd leuk om de verhalen die ik hoor van onze leveranciers met jullie te delen. Vanmiddag sprak ik Belinda van Terrasana over hun plannen voor het komende jaar. Ze vertelde dat Terrasana heeft er ook dit jaar weer voor gekozen herecept_piadinaeft om samen met verschillende mensen recepten te verschaffen die precies bij hun mooie producten passen. Deze maand is het de beurt aan BeauBewust, die een recept voor piadina’s met gegrilde groenten met ons deelt. Hier kun je alles erover lezen, maar natuurlijk kun je ook weer een “echt” receptenkaartje krijgen als je deze maand bij ons bestelt.

Potten en pannen

Zucht… Kerst en Oud&Nieuw zijn prachtige tijden, waarin we altijd veel van elkaar genieten. Er wordt eindeloos getoept, we hebben gesjoeld, en natuurlijk heerlijk gegeten. Efraim heeft zijn draai helemaal gevonden in de nieuwe keuken, waar we iedereen aan tafel kunnen horen en zien, terwijl we de maaltijden staan te bereiden, maar…

Dan is het Nieuwjaar, een tijd om terug naar de basis te gaan, en alles binnen eens goed te reinigen. Natuurlijk geldt dat voor je lijf, maar ook voor de potten en pannen die het zwaar te verduren hebben gehad.pottenenpannen

Wist je dat je aangebrande pannen het best met een klein beetje waspoeder kunt laten weken, of, als het heel erg aangebrand is, op een klein vuurtje zetten, en het daarna schoonmaken. Dit voorkomt krassen in onze mooie gietijzeren pannen!

De aardewerkschalen kunnen het best regelmatig in een badje gezet worden, want dan voorkom je scheuren. Zet ze ook nooit op het vuur zonder dat ze eerst natgemaakt zijn, want dat is vragen om moeilijkheden.

Ons zilveren bestek berg ik weer op in de la, het poetsen ervan bewaar ik voor een volgende keer!

Amandelspijs maken

emmaIk vind amandelspijs heerlijk, maar wat je in de winkels kunt kopen, is voor mij veel te zoet. De overheerlijke smaak van amandelen wordt compleet “overruled” door de hoeveelheid suiker. Gelukkig is het heel makkelijk om zelf spijs te maken, en die zoet je natuurlijk naar je eigen behoefte, en dat kan ook zonder (geraffineerde) suiker. Je kunt beginnen met echte amandelen, maar ik maak het me makkelijk door gewoon amandelmeel te nemen. Ik vind de helft aan zoetmiddel al genoeg, dus als ik 200 gram amandelmeel neem, gebruik ik 100 ml ahornsiroop of agavesiroop. Daarna voeg ik een klein beetje citroensap toe en roer alles door elkaar.

Om het spijs stevig te maken leg ik het in de koelkast. Hoe langer je het laat liggen, des beter trekken de smaken in elkaar. Soms (als ik het goed verstop in de koelkast, anders wordt het stiekem al gebruikt) kan het wel dagen staan!

Kaarsvet

Ik gkaarseniet altijd van de donkere dagen voor Kerstmis. Eigenlijk begint dat al met Sint Maarten als de grote lichttijd begint, die duurt tot 2 februari, met Maria Lichtmis. De kaarsjes mogen weer volop branden!

Toch is het om een of andere reden zo dat als de kandelaars tevoorschijn gehaald worden, ze altijd onder de restjes kaarsvet zitten. Ook een aantal tafelkleden is wel gewassen, maar er zitten toch nog restjes kaarsvet op. Gelukkig beginnen we deze tijd vol goede moed, en kunnen het ongewenste vet makkelijk verwijderen. De kandelaars worden gewoon onder stomend heet water gehouden, en het kaarsvet smelt als sneeuw voor de zon. De restjes kaarsvet op het tafellinnen verwijder ik met wc-papier en het strijkijzer. De hitte smelt het vet, waardoor het zo in het wc-papier trekt!

Zo kunnen we weer met sfeer deze lichttijd ingaan! Heerlijk genieten met de geur van bijenwas

Left-overs

keteltjeLieve medegastronomen en levensgenieters,

Hè hè, gelukkig kunnen we weer een beetje onze draai vinden in huis; onze keuken wordt langzaamaan weer geïnstalleerd en we mogen weer. De beoogde aanrechtbladen moeten nog besteld, de kastjes zijn nog niet bedeurd, de afzuigkap hangt nog niet,  maar voor de rest….

Nu we weer koken, wil ik es een fijn moment aanroeren. Het openen van de koelkast als we nog geen idee hebben. Kijk eens rond wat er is. Wat zijn de “left-overs”? Wat ligt er nog aan groenten in de bak? Vaak kom ik uit op een soep, bijvoorbeeld. Laatst had ik een restant zuurkool/aardappel schotel, wat bruine bonen,  wat verse bleekselder. Met een beetje groentebouillon werd dit gemixt de basis voor een heerlijk soepje. Wat heerlijke kruiden (garam masala) erbij, wat gefruite uitjes en heel knoflookje, gesneden verse koriander en natuurlijk dankbare eters met kommen en lepels. Klaar

Echte pepernoten

sinterklaasNu de Sint weer in het land is, gaan we natuurlijk ook weer echte pepernoten bakken. Vaak worden kruidnootjes tegenwoordig pepernoten genoemd, maar die zijn harder en rond, terwijl de echte pepernoten “brokjes” zijn met een anijssmaak. Ze zijn heel makkelijk te maken, en het is ook heel leuk om samen met de kinderen te doen.

Wat heb je nodig?

  • 500 gram roggemeel
  • 1 zakje (wijnsteen) bakpoeder
  • 2 eetlepels anijspoeder
  • 2 eetlepels koek- of speculaaskruiden
  • beetje honing
  • snufje zout

Kneed het deeg goed door elkaar en laat het vervolgens een uurtje afgedekt in de koelkast rusten. Zet de oven op 150 graden en maak kleine brokjes van het deeg. Verdeel ze over de bakplaat en bak ze in een kwartiertje in de oven. Heerlijk!

Mooi verhaal over vijgen

Rapunzel: biologisch en persoonlijk

In 2011 maakte Allard (medeoprichter van De Nieuwe Band en verantwoordelijk voor de inkoop van grondstoffen) zijn tweede een reis door Turkije om te zoeken naar leveranciers die op alle vlakken goed bij onze uitgangspunten passen: biologisch, sociaal en de beste kwaliteit. Allard bezocht vijgenboeren, druivenboeren (voor de rozijnen) en natuurlijke ook abrikozenboeren. Tijdens deze reis was Allard bijzonder onder de indruk van de projecten van Rapunzel. Allard: “Rapunzel is de enige organisatie in Turkije die 100% biologisch werkt en ze hebben het grootste team van landbouwingenieurs. Deze ingenieurs begeleiden de boeren en zijn op de cruciale momenten aanwezig voor advisering en controle op de kwaliteit. De boeren worden heel intensief ondersteund!”

Rapunzel werkt samen met veel boeren en heeft persoonlijk contact met hen. De boeren worden niet alleen ondersteund met landbouwkundig advies, Rapunzel doet ook aan voorfinanciering. De boeren krijgen in het vroege voorjaar al een financieel voorschot op de verwachte oogst.

vijgen_denieuweband_1

Tekelioglu: een Turks bio-dorp!

Een bijzonder onderdeel van de reis was het bezoek aan Tekelioglu. Dit dorp kun je gerust een bio-dorp noemen, want 95% van de boeren werkt hier biologisch! 30 jaar geleden ontmoetten de burgemeester van dit dorp en de oprichter van Rapunzel (Joseph Wilhelm, hierboven op de foto) elkaar bij toeval. De burgemeester van het dorp ging naar de Turkse minister van landbouw om de milieu-problemen van het dorp te bespreken. Door steeds meer gebruik van chemische (kunst-)mest en pesticiden namen de oogsten rond Tekelioglu af en verdween de vis uit het meer bij het dorp. Met de vis, verdwenen ook de vogels en zo werd het een “dood” meer. Op het zelfde moment zat Joseph Wilhelm ook in de wachtkamer van de minister om te praten over de mogelijkheden van biologische landbouw in Turkije. De minister heeft beide mannen toen met elkaar in contact gebracht, en zo is het Rapunzel-project in Tekelioglu ontstaan. Een nauwe en warme samenwerking tussen Rapunzel en het dorp!

Nu, 30 jaar later, is de visstand in het Gölu-meer al jaren hersteld, zijn de oogsten goed en is het gebied uitgeroepen tot nationaal beschermd gebied en waterwin-gebied. Het meer is een prachtige plek, met bloemen, vogels en veel vis. Er is een school gekomen in het dorp, een speelplaats, verharde wegen en een dorpshuis. De melk wordt in het dorp tot zuivelproducten verwerkt en sinds kort is er een winkel waar biologische producten en biologisch brood van eigen verbouwde tarwe verkocht worden.

vijgen_denieuweband_2

De 80 boerenfamilies in Tekelioglu werken allemaal biologisch en deels ook biologisch-dynamisch. Een belangrijk onderdeel is het houden van zo’n 600 koeien waarvan de mest gecomposteerd wordt. De bijzonder goede compost uit Tekelioglu wordt voor alle projecten van Rapunzel in Turkije gebruikt. Allard: “Het is mooi om te zien dat een deel van de jongeren nu weer perspectief ziet, in het dorp blijft en besluit om het boerenbedrijf van de ouders voort te zetten.”

vijgen_denieuweband_3